Hấp thu dinh dưỡng kém: Lỗi do bao tử, ruột hay lối sống?

Nhiều người ăn uống đủ chất, thậm chí còn dùng thêm thực phẩm chức năng đắt tiền, mà cơ thể vẫn mệt mỏi, gầy yếu, chậm hồi phục sau bệnh. Lúc ấy, lỗi thường không nằm ở thiếu chất… mà nằm ở chỗ cơ thể không hấp thu được chất. Câu hỏi là: đổ lỗi cho bao tử, ruột hay lối sống?

Bao tử - nơi "soạn nhạc" cho dàn giao hưởng tiêu hóa

Dạ dày không chỉ là nơi “nhào nặn” thức ăn. Đó là nơi kích hoạt enzyme, phân hủy protein, làm mềm thực phẩm để ruột non dễ hấp thu. Khi dạ dày thiếu acid (mà người lớn tuổi hay gặp), thức ăn xuống ruột non ở dạng lổn nhổn, không khác gì một bản nhạc lạc nhịp – khiến ruột không kịp làm việc, dinh dưỡng đi qua mà không thẩm thấu được bao nhiêu.

Người có tiền sử viêm dạ dày, dùng thuốc chống viêm kéo dài, hay dùng thuốc ức chế acid quá mức thường có nguy cơ… ăn mà như nhịn.

Ruột – hàng rào hấp thu cần được chăm sóc đúng cách

Ruột non là nơi hấp thu dinh dưỡng chính yếu. Nhưng nếu niêm mạc ruột bị viêm, bị tổn thương do vi khuẩn, thuốc, stress kéo dài, hoặc do hội chứng ruột kích thích, thì các lông ruột – nơi thực hiện chức năng hấp thu – sẽ teo dần.

Hậu quả là, dù ăn uống đầy đủ, vitamin, khoáng chất, đạm, béo đều đi qua ruột mà... không vào được máu. Người bệnh gầy dần, sức đề kháng giảm, tóc rụng, da khô, cơ khó phục hồi sau chấn thương hay tập luyện.

Lỗi ở đâu? Có khi là do… lối sống

Thức khuya, ăn vội, dùng nhiều kháng sinh, lạm dụng thuốc dạ dày, ít vận động – đều là nguyên nhân làm hệ tiêu hóa xuống cấp. Bao tử mệt, ruột cũng theo đó làm biếng.

Thêm vào đó, ăn quá no một lần trong ngày, bỏ bữa sáng, hoặc vừa ăn vừa làm việc khiến hệ thần kinh ruột không kịp điều phối nhu động. Tưởng ăn đủ, nhưng thật ra cơ thể chưa sẵn sàng tiếp nhận.

Cũng đừng quên một nguyên nhân âm thầm khác: căng thẳng tinh thần. Khi lo lắng, cortisol tăng cao làm rối loạn nhu động ruột, giảm tiết enzyme tiêu hóa. Kết quả: ăn không ngon, tiêu không xong, hấp thu chẳng tới nơi.

Vậy phải làm sao để cải thiện hấp thu

1. Ăn chậm, nhai kỹ: Bắt đầu tiêu hóa từ miệng – nơi amylase trong nước bọt đã "giải mã" một phần tinh bột.

2. Bổ sung men vi sinh và thực phẩm lên men tự nhiên: giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, tạo môi trường tốt cho hấp thu.

3. Ăn đúng giờ, ăn vừa đủ: Chia nhỏ bữa, đặc biệt với người đang hồi phục sau bệnh, chấn thương.

4. Tập vận động nhẹ sau ăn: Đi bộ chậm 15 phút sau bữa chính giúp ruột co bóp tốt hơn.

5. Quản lý stress: Đừng xem nhẹ vai trò của giấc ngủ, thư giãn tinh thần trong chuyện hấp thu.

Tạm kết

Hấp thu dinh dưỡng kém không hẳn là do bạn ăn ít, cũng không phải do thức ăn thiếu chất. Quan trọng là bao tử có tiết acid đúng lúc, ruột có đủ “lông” để hấp thu, và bạn có sống… đúng cách để tiêu hóa không bị cản trở. Bao tử, ruột hay lối sống – tất cả đều góp phần vào bản giao hưởng gọi là “hồi phục sức khỏe”.